TIN TỔNG HỢP - 30/07/2025

 RFI

(RFI) - Brazil thoát khỏi « bản đồ nạn đói » của Liên Hiệp Quốc. Trong báo cáo thường niên được Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc - FAO công bố tại Hội nghị Quốc tế về lương thực ngày 28/07/2025 tại Addis-Abeba, thủ đô Ethiopia, Brazil được rút khỏi danh sách các nước còn nạn đói. Khoảng 40 triệu người dân Brazil không còn sống trong cảnh mất an ninh lương thực từ năm 2022 đến 2024. Xóa nạn đối là một trong những lời hứa trong chiến dịch tranh cử của tổng thống Lula năm 2022 và kết quả đạt được sớm một năm so với kế hoạch. Tuy nhiên, dữ liệu của FAO vẫn còn bấp bênh và không tính đến chất lượng của dinh dưỡng bởi vì tại Brazil, 1/4 dân số bị béo phì và 1/10 bị tiểu đường.

(Xinhua) - Trung Quốc tuần tra trực chiến ở Scarborough, chỉ trích Philippines lôi kéo nước ngoài vào Biển Đông. Ngày 29/07/2025, Bộ Tư lệnh Chiến khu Miền Nam cho biết lực lượng hải quân và không quân được tổ chức từ đầu tháng 07 để tăng cường tuần tra ở trên không và trên biển quanh bãi cạn Scarborough (Trung Quốc gọi là Hoàng Nham, Huangya Dao) để bảo vệ chủ quyền, duy trì hòa bình và ổn định. Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ Philippines vào năm 2012. Cùng ngày, bộ Ngoại Giao Trung Quốc kêu gọi Manila ngừng cấu kết với các nước khác làm gia tăng căng thẳng về vấn đề hàng hải ở Biển Đông. Trong chuyến công du Mỹ ba ngày của tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., hai nước đồng minh đã công bố việc khởi động hợp tác quân sự và tái khẳng định Hiệp ước Phòng thủ Chung được mở rộng sang Biển Đông.

(Reuters) - Đức chuẩn bị đặt mua số lượng lớn máy bay và xe bọc thép. Theo hai nguồn tin nắm rõ hồ sơ, tổng trị giá đơn đặt hàng lên tới hàng tỷ euro, bao gồm 20 máy bay phản lực Eurofighter, khoảng 3.000 xe bọc thép Boxer và 3.500 xe bọc thép Patria. Thủ tướng Đức Friedrich Merz muốn xây dựng quân đội chính quy hùng mạnh nhất châu Âu để giảm sự phụ thuộc vào đồng minh Mỹ ngày càng khó lường và đảm nhận trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh châu Âu.

(AFP) - Hai bộ trưởng cực hữu Israel bị cấm nhập cảnh Hà Lan. Trong một bức thư đề ngày 28/07/2025, ngoại trưởng Hà Lan Caspar Veldkamp nêu tình hình nhân đạo ở dải Gaza và thông báo bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir và bộ trưởng Tài Chính Bezalel Smotrich của Israel bị coi là « những người nước ngoài không được mong muốn trong hệ thống đăng ký Schengen SIS » do « nhiều lần kích động những người định cư Do Thái gây bạo lực nhắm vào người dân Palestine... và kêu gọi thanh lọc chủng tộc ở dải Gaza ».

(AFP) - Đến năm 2050, số ca ung thư gan có thể tăng gấp đôi, thêm 1,52 triệu ca /năm. Nghiên cứu mang tính cảnh báo này được đăng trên tạp chí y tế The Lancet ngày 29/07/2025. Ung thư gan là nguyên nhân gây tử vong thứ ba trên thế giới, trong khi theo các chuyên gia, 3 trên 5 trường hợp liên quan đến những yếu tố có thể tránh được, ví dụ virus viêm gan B và C, trong khi đã có vac-xin phòng viêm gan B nhưng giá cao. Yếu tố thứ hai gây ung thư gan là rượu và gan nhiễm mỡ. Tình trạng này đáng quan ngại ở Mỹ, châu Âu và châu Á, nơi có nhiều người béo phì hoặc bị tiểu đường. Các nhà nghiên cứu kêu gọi « phối hợp nỗ lực » giữa ngành công nghiệp, đội ngũ chăm sóc và các tổ chức quốc tế để giảm tình trạng bất công trong việc chăm sóc người bệnh giữa các nước.

(AFP) - Nga muốn khai thác uranium ở Niger. Phát biểu ngày 28/07/2025 trong chuyến công du Niamey, bộ trưởng Năng Lượng Nga Sergey Tsivilyov cho biết Matxcơva cũng muốn giúp Niger phát triển lĩnh vực hạt nhân dân sự. Kể từ khi lên nắm quyền ở Niger tháng 07/2023, tập đoàn quân sự, do tướng Abdourahamane Tiani đứng đầu, đã quay lưng với Pháp và bắt tay với Nga. Khi được tướng Tiani tiếp, bộ trưởng Nga khẳng định « mục tiêu chính là khai thác uranium và thành lập một hệ thống khải thác uranium hoàn chỉnh ».

(AFP) - Ba thủ phạm vụ khủng bố ở biên giới Pakistan - Ấn Độ bị hạ sát. Ngày 29/07/2025, bộ trưởng Nội Vụ Ấn Độ cho biết hai trong số ba người bị lực lượng an ninh bắn hạ hôm 28/07 trên núi Dachigam có thể là thành viên của tổ chức thánh chiến Pakistan Lashkar-e-Taiba và bị Liên Hiệp Quốc xếp là « khủng bố ». New Delhi khẳng định có bằng chứng về việc ba người này tham gia vào vụ tấn công đoàn du khách theo Ấn Độ giáo ở vùng Kashmir bên phía Ấn Độ kiểm soát vào tháng 04. Sau đó, hai nước láng giềng giao tranh trong một thời gian ngắn.

(Reuters) - Adidas bị tác động vì thuế quan trong quý 2 và chuẩn bị tăng giá. Ngày 30/07/2025, nhà sản xuất trang phục, giày thể thao Đức cảnh báo chi phí sản xuất tại Mỹ có thể tăng thêm đến 200 triệu đô la trong nửa năm còn lại do Nhà Trắng tăng thuế đối ứng. Theo thông cáo của chủ tịch điều hành Bjorn Gulden, Adidas « không biết tác động gián tiếp đến nhu cầu của người tiêu dùng nếu các biện pháp thuế quan mới kéo theo lạm phát lớn ».

(AFP) - Trung Quốc : Hai cựu cán bộ Liên đoàn Bóng đá bị kết án vì tham nhũng. Ngày 30/07/2025, một tòa án ở tỉnh Hồ Bắc (miền trung) kết án ông Lui Jun, cựu chủ tịch giải vô địch Trung Quốc Chinese Super League 11 năm tù, 1,1 triệu NDT tiền phạt, còn ông Wang Xiaoping, từng đứng đầu ủy ban kỷ luật của Liên đoàn bóng đá, bị kết án 10 năm tù rưỡi và 700.000 NDT tiền phạt. Hai quan chức này bị cáo buộc nhận hối lộ, nhưng thông cáo của tòa không nêu thêm chi tiết. Chống tham nhũng là một trong những chính sách được chủ tịch Tập Cận Bình thực hiện mạnh mẽ kể từ khi lên cầm quyền.

(AFP) - Hoa Kỳ và Ấn Độ phóng vệ tinh quan sát trái đất NISAR do hai nước hợp tác chế tạo. Theo kế hoạch, vệ tinh có kích cỡ như 1 chiếc xe chở hàng nhỏ, được phóng đi lúc 17h40 (12h10 GMT) từ trung tâm không gian Satish Dhawan, miền đông nam Ấn Độ vào hôm nay 30/07/2025. Vệ tinh sẽ xác định những thay đổi trên mặt đất và sông băng, dù là nhỏ nhất, nhằm mục tiêu lập bản đồ « bề mặt hành tinh » và « những thay đổi liên tục và đáng kể » trên bề mặt Trái đất, để chuẩn bị trước cho các vấn đề từ thiên nhiên hoặc do hoạt động của con người gây ra. Việc phóng vệ tinh này cũng được cho là giúp củng cố mối quan hệ giữa chính quyền Narendra Modi và Donald Trump.

(AFP) - Úc chuẩn bị cấm người dưới 16 tuổi sử dụng YouTube. Bộ trưởng Truyền Thông Úc, Anika Wells, hôm nay 30/07/2025 thông báo biện pháp cấm trẻ dưới 16 tuổi có tài khoản Youtube là nhằm giúp tránh các thuật toán nguy hiểm nhắm đặc biệt vào các em. Bộ trưởng Anika Wells, cứ 5 em thì có 2 em cho biết là đã xem các nội dung không phù hợp. Quốc Hội Úc đã thông qua luật tiên phong về quản lý internet hồi tháng 11/2024, cấm người dưới 16 tuổi truy cập vào các mạng xã hội như TikTok, X, Facebook và Instagram với lý do tương tự.

(Le Figaro) - Báo cáo của UNICEF về nạn trẻ vị thành niên bị cưỡng ép phạm tội. Báo cáo của UNICEF được công bố hôm nay 30/07/2025 nhân Ngày Thế giới chống buôn người, tiết lộ quy mô của hiện tượng chưa được biết đến nhiều : khai thác trẻ vị thành viên để thực hiện các hoạt động phạm tội như vận chuyển ma túy, trộm cắp, buôn người, tạo điều kiện cho việc vượt biên trái phép hoặc thậm chí là hành vi bạo lực. Tại Pháp, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc cảnh báo rằng 92% trẻ em là nạn nhân của nạn bóc lột tội phạm, được các hiệp hội xác định, là trẻ vị thành niên không có người đi kèm. 81% số này đến từ châu Phi, đặc biệt là từ Algérie và Maroc, 19% đến từ châu Âu, chủ yếu là từ Rumani và Bosnia-Herzegovina. UNICEF khuyến nghị là những em này không nên bị truy tố và xử phạt hình sự mà Paris nên coi các em là nạn nhân.

(AFP) - Nga : Một nữ nhà báo bị kết án 12 năm tù giam vì hợp tác với tổ chức của nhà đối lập quá cố Alexeï Navalny và chỉ trích quân đội. Nhà báo Olga Komleva, 46 tuổi, là tình nguyện viên cho phong trào của Alexeï Navalny trước khi phong trào này bị tư pháp Nga coi là cực đoan và bị cấm hoạt động từ năm 2021. Kênh truyền thông độc lập Mediazona cho biết như trên. Nhà báo Olga Komleva cũng bị cáo buộc đã chỉ trích quân đội Nga khi đưa tin về cuộc chiến ở Ukraina cho kênh truyền thông độc lập RusNews. Một tòa án ở Ufa, vùng Ural, hôm 29/07/2025 đã tuyên bà phạm tội « tham gia vào các hoạt động của một cộng đồng cực đoan » và « cố tình phát tán thông tin sai lệch về các hoạt động của lực lượng vũ trang ».

(AFP) - Mỹ : Chính quyền Donald Trump thông báo đảo ngược lại quyết định quan trọng về điều chỉnh khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Quyết định này bị xem là làm suy yếu thêm cuộc chiến chống biến đổi khí hậu tại Hoa Kỳ, nước phát thải khí nhà kính lớn thứ hai thế giới. Biện pháp này này vẫn cần phải tham vấn công chúng trong vòng 45 ngày. Lee Zeldin, người đứng đầu Cơ quan Bảo vệ Môi trường liên bang (EPA), hôm qua phát biểu là nếu được hoàn tất, đây sẽ là biện pháp bãi bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Trái ngược với sự đồng thuận rộng rãi của giới khoa học toàn cầu, Cơ quan Liên bang về Bảo vệ Môi trường của Mỹ đã khẳng định các hiện tượng thời tiết cực đoan không hề gia tăng so với các ghi chép lịch sử, thậm chí còn hoan nghênh « những tác động có lợi » của khí thải gây hiệu ứng nhà kính, đặc biệt là đối với năng suất nông nghiệp.