“Diễn kịch chỉ trích nền quân chủ”: 2 sinh viên Thái bị tù

Thêm một vụ tiêu biểu cho chiến dịch trấn áp tự do ngôn luận của chính quyền quân sự Thái. Hôm nay, 23/02/2015, hai sinh viên Thái Lan đã bị kết án hai năm rưỡi tù vì đã tham gia diễn một vở kịch có nội dung bị đánh giá là bôi xấu chế độ quân chủ. Đây là những bản án mới nhất trong tổng số 9 án tù vì tội khi quân từ khi quân đội lên nắm quyền sau cuộc đảo chính hôm 22/5 năm ngoái.
Thông tín viên RFI tại Bangkok, Arnaud Dubus tường thuật:
“Patiwat Saraiyaem, 23 tuổi và Pornthip Mankong, 26 tuổi năm 2013 đã tham gia diễn xuất trong vở kịch có tiêu đề “Vợ của sói” với nội dung hài hước châm biếm một nền quân chủ hư cấu. Các thẩm phán kết luận vở kịch trên đã làm “tổn hại nền quân chủ”. Ngay khi tuyên án, một cảnh tượng xúc động đã diễn ra khi gia đình và bạn bè hai thanh niên Thái Lan đã quây xung quanh họ. Pornthip, nữ sinh viên và nghệ sĩ nói rằng nhà tù không làm cô sợ hãi mà chỉ càng khiến cô thêm yêu quý tự do.
Từ khi xảy ra cuộc đảo chính hôm 22/5/2014, các vụ bắt bớ vì tội khi quân ngày càng nhiều. Một trong số trường hợp gần đây nhất là một người đàn ông 70 tuổi bị truy tố vì đã dám nêu ra trong một cuộc hội thảo nhiều hình thức quân chủ khác nhau.
Tập đoàn quân sự tự nhận có sứ mệnh bảo vệ nền quân chủ trước mọi chỉ trích. Điều này đã dẫn đến hiện tượng triệt tiêu hoặc né tránh mọi thảo luận liên quan đến thiết chế của triều đình. Bản thân Vua Thái Lan trong quá khứ đã từng tuyên bố rằng đáng lẽ cũng nên cho phép phê bình ông. Nhưng ở tuổi 87, sức khỏe của nhà Vua đang yếu dần và tiếng nói của ông không còn được lắng nghe nữa”.
Tại Thái Lan, các tổ chức nhân quyền và những nhân vật tranh đấu đã mạnh mẽ chỉ trích việc hai sinh viên bị tuyên án vì một vở kịch năm 2013. Theo tường thuật của thông tín viên Ron Corben của đài VOA tại Bangkok, tổ chức Human Rights Watch ở New York gọi bản án này là “một cú đấm đối với tự do ngôn luận ở Thái Lan.”
Vị thẩm phán lúc đầu tuyên án 5 năm tù, nhưng sau đó đã quyết định giảm xuống còn hai năm rưỡi, sau khi hai nhà tranh đấu trẻ tuổi này nhận tội.
Trong pháp đình chật kín người, những người trong gia đình của hai bị cáo đã bật khóc sau khi bản án được tuyên bố.
Vở kịch này là một phần trong một loạt các sự kiện được tổ chức để đánh dấu kỷ niệm năm thứ 40 cuộc nổi dậy của sinh viên chống lại chính quyền quân nhân độc tài khi đó.
Cả hai bị cáo đã xin tòa khoan hồng và nói rằng trước đây họ chưa hề phạm tội.
Ông Ayakarn Saralyaem, cha của anh Patiwat, cho biết ông từng hy vọng là tòa án sẽ nhẹ tay.
Ông Ayakarm nói rằng ông bất mãn đối với bản án vì hai bị cáo này không có tiền án và không hề có ý định xúc phạm hoàng gia.
Một nhóm nhỏ những sinh viên ủng hộ cho hai bị cáo đã tụ tập ở bên ngoài pháp đình và rủ nhau hát vang những bài hát tranh đấu.
Tổ chức Human Rights Watch, trụ sở đặt tại New York, hôm nay đưa ra một thông cáo để chỉ trích bản án. Họ nói rằng bản án này “là một cú đấm mạnh khác nữa đối với quyền tự do ngôn luận ở Thái Lan” và là “một vết nhơ” đối với tiếng tăm vốn đã bị hoen ố của Thái Lan trên trường quốc tế.
Hai sinh viên này bị truy tố dựa theo luật chống khi quân rất hà khắc của Thái Lan. Luật này nhắm tới việc bảo vệ các thành viên cấp cao trong Hoàng gia khỏi bị phỉ báng, mạ lỵ, hoặc đe dọa. Những người phạm luật này có thể bị tuyên những án tù lên tới 15 năm hoặc lâu hơn nữa. – RFI, VOA