Trần Quốc QuânGửi tới BBC Tiếng Việt từ Warsaw, Ba Lan26 tháng 12 2016
Image copyrightMIKHAIL SVETLOV/GETTY IMAGESImage captionCựu lãnh đạo Liên bang Xô viết Mikhail Gorbachev trong một buổi lễ kỷ niệm tại Điện Kremlin hôm 12/6/2016
Ngày này 25 năm trước (25/12/1991), tôi ngẫu nhiên trở thành nhân chứng lịch sử chứng kiến sự sụp đổ của Liên bang Xô viết.
Tôi quan tâm chính trị từ rất sớm. Tôi còn nhớ như in năm 1968 khi còn là cậu bé 10 tuổi, tôi với ba người bạn cùng trại trẻ quân đội C12 đã xé tờ họa báo Trung Quốc, bôi phân gà lên ảnh Mao Trạch Đông để phản đối Cách mạng Văn hóa và ủng hộ Lưu Thiếu Kỳ.
Hành động này của chúng tôi đã bị cô giáo phạt úp mặt vào tường.
Tất nhiên nhận thức của lũ trẻ chúng tôi lúc đó chỉ là do nghe lỏm chuyện người lớn, những người bố, sĩ quan chỉ huy của Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam nói chuyện với nhau.
Lý tưởng
Năm 1973, khi mới 15 tuổi, tôi suýt rơi nước mắt khi được nghe kể về Tổng thống Chile Salvador Allende với khẩu súng AK47 (quà tặng của Phidel Castro) trong tay chống lại cuộc tấn công đảo chính vào dinh tổng thống của quân đội tướng Pinochet và đã hi sinh anh dũng.
Năm 1983, tôi trở thành đảng viên cộng sản khi mới 25 tuổi.
Thú thật, việc vào Đảng của tôi trước hết 50% do cơ hội. Lúc đó tôi công tác tại một cơ quan kinh tế đầu não Chính phủ, muốn thăng tiến dứt khoát phải là đảng viên. Nhưng bên cạnh đó, tôi có 50% là do say mê lí tưởng.
Nếu không xuất ngoại năm 1988 và được mở mắt, dám chắc bây giờ tôi là một trong những dư luận viên kiên trung của Đảng.
Năm 1989, khi Ba Lan tiến hành Hội nghị Bàn tròn, hiệp thương giữa chính quyền Cộng sản và Công đoàn Đoàn kết và sau đó là cuộc bầu cử quốc hội dân chủ đầu tiên, tôi vẫn một lòng chống lại phe đối lập dân chủ, ủng hộ đảng "anh em".
Dao động
Chỉ đến khi kết quả bầu 100 ghế thượng nghị viện, phái Cộng sản cầm quyền không được ghế nào tôi mới bắt đầu hồ nghi.
Đến cuộc bầu cử tổng thống năm 1990, Walesa lãnh tụ Công đoàn Đoàn kết thắng lợi vang dội thay tướng Jaruzelski lên làm tổng thống Ba Lan thì tôi hoang mang thực sự.
Chứng kiến những thay đổi kì diệu trên đất nước Ba Lan từ khi chuyển sang thể chế mới, tôi dần thay đổi quan điểm chính trị.
Ngày 19/8/1991, tôi đang ở Việt Nam thực hiện phi vụ đánh áo gió sang Ba Lan. Cả nhà đang quây quần quanh mâm cơm chào đón tôi thì đài truyền hình thông báo tin thời sự đặc biệt "Ủy ban tình trạng khẩn cấp Liên Xô thay thế tổng thống Gorbachev tạm thời quản lí đất nước".
Image copyrightANATOLY SAPRONYENKO/AFP/GETTY IMAGESImage captionXe tăng chiếm khu vực gần Cổng Spassky Gate (trái), lối vào Điện Kremlin và Thánh đường St. Basil's hôm 19/8/1991 sau cuộc đảo chính nhằm lật đổ ông Gorbachev. Cuộc đảo chính thất bại vào chiều 21/8 khi Bộ Quốc phòng ra lệnh cho lính rút khỏi Moscow
Sáu đảng viên trong gia đình tôi gồm ba má và bốn người anh trai reo hò ủng hộ phái đảo chính, một mình tôi là út, đảng viên trẻ nhất ủng hộ Gorbachev và Yeltsin. Cuột xung đột tư tưởng với phần thắng đương nhiên thuộc về đa số gần như tuyệt đối.
Tuy say sưa lý tưởng cộng sản từ khi còn trẻ nhưng tôi luôn thuộc phái cấp tiến, cổ vũ nhân tố mới.
Chính vì thế, tôi ủng hộ Gorbachev từ khi ông còn là Ủy viên Bộ Chính trị dẫn đầu đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Liên Xô sang dự Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 5, hồi 1982.
Khi Tổng bí thư Andropov chết, tôi nhiệt thành ủng hộ Gorbachev lên thay, nhưng tôi ghét cay ghét đắng Chernenko khi ông được chọn chứ không phải Gorbachev.
May mà trị vì chỉ hai năm thì ông chết, nhường cơ hội đổi mới cho Gorbachev.
Có lẽ vì quá sùng bái tư tưởng Perestroika mà tôi luôn ủng hộ Gorbachev, kể từ việc nhỏ và có vẻ phi lí như cấm rượu trở đi.
Niềm tin bị đổ vỡ
Ngày 23/12/1991, phải đưa một xe tir áo gió sang Dom 5 cũ trên phố Ulianova Dmitria, Moscow tiêu thụ, tôi kí hợp đồng với hãng vận tải Ba Lan.
Với dân nước này ngày Giáng Sinh rất thiêng liêng nên người lái xe tir bày ra kế hỏng cái gạt nước (trời mưa tuyết) để tới sau lễ mới chịu đi.
Nhưng vì có khách hàng đặt trước nên tôi không nhượng bộ, chủ hãng xe sợ mất khách quen nên cũng gây sức ép bắt lái xe phải đi ngay trong ngày. Đến bây giờ tôi vẫn ân hận mãi về điều này.
Chiều tối ngày 24/12, xe tir gồm lái xe và một người áp tải tới Moscow. Tôi ngồi tàu hỏa sang sau.
Ngày 25/12, Gorbachev đọc thông điệp tuyên bố giải thể Liên Xô. Tôi vẫn còn nhớ cái chỉ tay của Yeltsin vào tờ giấy và ánh mắt bất bình của Gorbachev lúc đó.
Chính quyền tan rã, bộ máy nhà nước tê liệt cộng với Giáng Sinh Chính thống giáo và năm mới nước Nga muộn hơn lịch Công giáo khiến ba chúng tôi phải vật vờ nằm chờ suốt hai tuần trong một căn hộ heo hút gần vành đai 2 Moscow.
Nước Nga thời gian đó rất khó khăn, thiếu thốn. Có lần thèm thuốc lá, tôi phải lội tuyết dày tới nửa mét rồi ngồi tàu điện ngầm vào tận trung tâm mới mua được một tút Stolichnyje.
Có tiền, muốn được ăn thịt, ăn cá chúng tôi chỉ có cách đi chợ nông trường. Vào cửa hàng trên phố tôi chỉ thấy các gương mặt lam lũ xếp hàng. Vào các quán ăn, bến tàu, bến xe tôi chỉ thấy dân say rượu vật vờ. Ra khỏi thành phố tôi thấy các nông trang tập thể với tên rất kêu "Con đường sáng" leo lét ánh đèn, xập xệ nếp nhà nhỏ run rẩy trong mưa tuyết.
Thành trì của cách mạng thế giới đây ư? Chủ nghĩa xã hội với tôi lúc đó thật tăm tối. Niềm tin vào lý tưởng cộng sản của tôi sụp đổ từ đó.
Và chính từ sự được chứng kiến tận mắt cái gọi là xây dựng xong chủ nghĩa xã hội phát triển đang trên đường xây dựng chủ nghĩa cộng sản khiến tôi quyết định từ bỏ đội ngũ.
Cảm ơn "tội đồ" làm đổ vỡ Liên Xô Gorbachev! Nhờ ông mà Ba Lan, Đức và các nước Đông Âu có được cuộc sống dân chủ và thịnh vượng ngày hôm nay.
Nhờ ông mà Chiến tranh Lạnh kết thúc.
Nhờ ông mà đầu đạn hạt nhân nóng chĩa vào nhau được tháo ngòi dù chỉ là tạm thời.
Nhờ ông mà bản đồ thế giới đã được vẽ lại bằng các nét bút tích cực.
Trong trái tim tôi, tượng đài ông được đúc bằng vàng.
Bài viết thể hiện quan điểm riêng và cách hành văn của tác giả, một người đang sống tại Ba Lan. Bài được gửi cho BBC sau khi đã đăng trên trang Facebook cá nhân của ông Trần Quốc Quân.
Nhật bản Nga nói đến 'đáp trả' và sẽ phản ứng nếu Nhật Bản triển khai tên lửa gần Đài Loan - Tuổi Trẻ Bộ Quốc phòng Trung Quốc cảnh báo Nhật Bản "trả giá đắt” - Tin tức 24h Quân bài của Trung - Nhật trong cuộc đối đầu ngoại giao - VnExpress Trung Quốc đe dọa Nhật Bản sẽ 'trả giá đắt' nếu vượt giới hạn về Đài Loan - BBC FPT khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ Nhật Bản - VnExpress Doanh nghiệp 'săn' lao động từng làm việc tại Hàn Quốc, Nhật Bản - Tuổi Trẻ Doanh nghiệp có vốn đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc tuyển dụng hàng ngàn lao động dịp cuối năm - VnEconomy Gần 1.900 việc làm lương cao từ các doanh nghiệp Hàn Quốc, Nhật Bản - Báo Thanh Niên Nhật bản Chính Trị Nhật Bản : Một tháng cầm quyền của bà Sanae Takaichi và những thách thức đầu tiên - RFI Bế giảng Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho Ban Giám hiệu các trường chính trị - hcma.vn Thủ tướng đề nghị các địa phương Nhật Bản tăng cường hợp tác với Việt Nam trên 8 lĩnh vực - baochinhphu.vn Nhật Bản ...
Hàn Quốc mạnh tay với lừa đảo, bổ nhiệm cựu tư lệnh cảnh sát làm đại sứ tại Campuchia - Tuổi Trẻ Triều Tiên tố cáo Mỹ và Hàn Quốc gây bất ổn trên Bán đảo Triều Tiên - VOV Bà Kim Keon Hee khiến Hàn Quốc rơi vào khủng hoảng thiết quân luật? - Znews Campuchia bắt giữ nghi phạm tra tấn và sát hại nam sinh viên người Hàn Quốc - baotintuc.vn Cựu Thủ tướng Hàn Quốc bị đề nghị mức án 15 năm tù vì vụ thiết quân luật - Báo VietNamNet Cựu Thủ tướng Hàn Quốc Han Duck Soo bị đề nghị mức án 15 năm tù - Vietnam+ (VietnamPlus) Cựu Thủ tướng Hàn Quốc bị đề nghị 15 năm tù vì hỗ trợ thiết quân luật - Báo Pháp luật Việt Nam Hàn Quốc phóng thành công tên lửa Nuri 4 - VTV.vn Hàn Quốc Chính trị Bà Kim Keon Hee khiến Hàn Quốc rơi vào khủng hoảng thiết quân luật? - Znews Cuộc khủng hoảng chính trị Hàn Quốc thêm trầm trọng - Báo Công an Nhân dân điện tử - Công an Nhân dân Hàn Quốc tiến tới ổn định tình hình chính trị - Báo Người Lao Động Tương lai chính trị Hàn Quốc vẫn đầy hoài nghi - Đài Phát thanh và Truyền ...
Kinh tế Trang 1 Kỷ lục: Hà Nội vừa thu 4.500 tỷ đồng chỉ trong 4 ngày Đây là con số kỷ lục tăng 80% so với năm 2024 của TP Hà Nội. 02/09/2025 21:10:00 Hàng phở, trà chanh bội thu dịp lễ 2/9, chủ quán không có thời gian đếm khách Sự kiện diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9 là cơ hội để người Hà Nội “hốt bạc” thông qua các dịch vụ ăn uống phục vụ du khách cả nước đổ về Hà Nội. 02/09/2025 17:27:52 Sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế cần lưu ý gì? Cục Thuế vừa có hướng dẫn một số nội dung cơ bản cho người nộp thuế khi sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế. 02/09/2025 14:36:29 Chứng khoán ra sao sau kỳ nghỉ lễ 2/9? Thị trường chứng khoán tháng 8 tăng mạnh với VN-Index đạt 1.682 điểm, dự báo khả năng tăng trưởng tiếp tục tháng 9 nhờ chính sách và tín hiệu quốc tế. 02/09/2025 14:04:14 Giá vàng thế giới đạt mức cao kỷ lục Giá vàng thế giới lập kỷ lục mới, nối dài đà tăng 6 phiên liên tiếp. Đà bứt phá được thúc đẩy bởi kỳ vọng Fed sớm cắt giảm lãi suất và ...
Nhận xét
Đăng nhận xét